Tuyển tập Vũ Trọng Phụng- 1987 – NXB Văn Học

Tuyển tập Vũ Trọng Phụng, ấn bản năm 1987 của Nhà xuất bản Văn Học, là một cánh cửa quý giá đưa độc giả quay trở lại với một trong những giai đoạn văn học sôi động và phức tạp nhất của Việt Nam: thời kỳ 1930-1945. Vũ Trọng Phụng, người được mệnh danh là “ông vua phóng sự đất Bắc”, là một trong những cây bút hiện thực phê phán xuất sắc và táo bạo nhất, người đã dùng ngòi bút sắc lẹm của mình để phanh phui những ung nhọt của xã hội thuộc địa nửa phong kiến đương thời. Cuốn tuyển tập này không chỉ là một tập hợp các tác phẩm đơn lẻ, mà là một bức tranh toàn cảnh, sống động và chân thực về tài năng đa dạng, tư tưởng sâu sắc và cái nhìn độc đáo của một nhà văn lớn, người đã ra đi khi tài năng đang ở độ chín rộ nhất.

Trọng tâm của tuyển tập chắc chắn sẽ là những tiểu thuyết đã làm nên tên tuổi bất tử của Vũ Trọng Phụng. Nổi bật nhất là “Số đỏ”, một kiệt tác trào phúng châm biếm sâu cay xã hội thượng lưu thành thị rởm đời, chạy theo lối sống Âu hóa một cách lố bịch. Nhân vật Xuân Tóc Đỏ đã trở thành một biểu tượng kinh điển trong văn học Việt Nam, đại diện cho sự lên ngôi của những giá trị giả dối, cơ hội trong một xã hội đang băng hoại. Bên cạnh đó, các tiểu thuyết như “Giông tố” và “Vỡ đê” lại đào sâu vào bi kịch của những người nông dân, những người phụ nữ bị chà đạp bởi cường quyền, hủ tục và những định kiến xã hội hà khắc. Qua những trang văn đầy kịch tính và ám ảnh, Vũ Trọng Phụng đã cho thấy sự cảm thông sâu sắc với những kiếp người cùng khổ và lòng căm phẫn tột độ trước bất công.

Không chỉ thành công với tiểu thuyết, Vũ Trọng Phụng còn là một bậc thầy của thể loại phóng sự. Những tác phẩm như “Cơm thầy cơm cô”, “Kỹ nghệ lấy Tây”, hay “Lục xì” là những tài liệu xã hội học vô giá, ghi lại một cách trần trụi và không né tránh những góc khuất tăm tối của xã hội. Ông dấn thân vào những môi trường phức tạp, từ giới me Tây, sòng bạc cho đến những gia đình quyền quý, để phơi bày sự thật về thân phận con người, đặc biệt là những người yếu thế. Ngòi bút của ông không chỉ mô tả mà còn phân tích, lý giải các hiện tượng xã hội với một cái nhìn sắc sảo, đi trước thời đại. Đọc phóng sự của ông, người ta không chỉ thấy một nhà văn mà còn thấy một nhà báo, một nhà xã hội học đầy tâm huyết và dũng cảm.

Giá trị của tuyển tập này còn nằm ở việc nó cho phép độc giả cảm nhận trọn vẹn phong cách văn chương độc nhất vô nhị của Vũ Trọng Phụng. Văn của ông gai góc, dữ dội, tuôn trào như một dòng thác nhưng lại được kiểm soát bởi một trí tuệ tỉnh táo và một khả năng quan sát phi thường. Ông không ngần ngại sử dụng những ngôn từ bình dân, thậm chí là tục, để lột tả cái trần trụi, thô thiển của thực tại. Sự kết hợp giữa giọng văn châm biếm, hài hước chua cay và những đoạn trữ tình bi thương tạo nên một sức hấp dẫn đặc biệt, khiến tác phẩm của ông vừa có giá trị tố cáo mạnh mẽ, vừa có chiều sâu nhân văn lay động lòng người. Ông là nhà văn của sự thật, dù sự thật đó có phũ phàng và xấu xí đến đâu.

Ấn bản năm 1987 của Nhà xuất bản Văn Học mang một ý nghĩa lịch sử riêng. Ra đời trong bối cảnh đất nước bắt đầu bước vào thời kỳ Đổi Mới, việc xuất bản một tuyển tập quy mô về Vũ Trọng Phụng cho thấy sự nhìn nhận lại và khẳng định giá trị của dòng văn học hiện thực phê phán trước Cách mạng. Đối với những nhà sưu tầm sách cũ, đây là một ấn phẩm có giá trị, một minh chứng cho lịch sử xuất bản Việt Nam. Đối với độc giả nói chung, việc đọc một phiên bản được biên tập từ giai đoạn này cũng mang lại một trải nghiệm khác biệt, có thể gần gũi hơn với tinh thần của các văn bản gốc so với các ấn bản hiện đại.

Cuốn sách này không dành cho những ai tìm kiếm sự giải trí đơn thuần. Nó dành cho những độc giả nghiêm túc, những người muốn tìm hiểu sâu sắc về lịch sử, xã hội và con người Việt Nam trong một giai đoạn bản lề. Đây là tài liệu không thể thiếu cho sinh viên, nhà nghiên cứu văn học, và bất kỳ ai yêu mến nền văn học nước nhà. Đọc Vũ Trọng Phụng là một hành trình đối diện với quá khứ, để suy ngẫm về những vấn đề xã hội vẫn còn nguyên giá trị thời sự cho đến tận ngày nay, và để cúi mình thán phục trước tài năng và bản lĩnh của một nhà văn lớn.