Khám Phá “Đại Dương Khó Thương”: Hành Trình Xuống Đáy Vực Cùng Mecobooks.

1. Lời chào từ “Vũ trụ sách” Mecobooks

Chào mừng các nhà thám hiểm trẻ tuổi đã quay trở lại với "Vũ trụ sách" Mecobooks!

Bạn có bao giờ cảm thấy rùng mình hay buồn ngủ ngay lập tức khi nghe đến hai chữ "Địa lý"? Bạn có đang tưởng tượng về những dòng sông tẻ ngắt, những thung lũng vắng teo và một ông thầy giáo bắt đầu "mở máy" nói tràng giang đại hải về những vùng đất xa lắc xa lơ? Nếu câu trả lời là "Có", thì xin chúc mừng, bạn đã tìm đúng chỗ rồi đấy! Cuốn sách "Đại Dương Khó Thương" của tác giả Anita Ganeri chính là "liều thuốc" đặc trị cơn buồn ngủ đó. Hãy chuẩn bị tinh thần, vì Mecobooks sẽ cùng bạn lặn xuống những vùng nước ướt chèm nhẹp, mặn chát chúa và đầy rẫy những điều kinh khủng nhưng cực kỳ thú vị!

2. Trái đất hay là Hành tinh “Đại dương”?

Chúng ta vẫn quen gọi nơi mình đang sống là "Trái đất" (Earth). Nhưng hãy nhìn kỹ lại mà xem, đây thực sự là một sự nhầm lẫn tồi tệ trong lịch sử đặt tên! Một hành tinh mà nước chiếm đến 2/3 bề mặt thì gọi là hành tinh "Đại dương" nghe có vẻ hợp lý hơn nhiều.

Thực tế, đại dương bao la đến mức vẫn còn hàng trăm kilomet đáy biển sình lầy mà con người chưa từng biết tới. Và bạn có biết không, từ "Địa lý" (Geography) trong tiếng Hy Lạp cổ thực chất có nghĩa là “môn khoa học miêu tả thế giới”. Chỉ cần bạn đứng bên cửa sổ và quan sát một bụi cây, một đám mây hay con đường dẫn đến tiệm trò chơi điện tử, bạn đã chính thức trở thành một nhà địa lý học rồi đó. (Còn con chó nhà bạn nếu lỡ tay… phá chậu hoa của mẹ khi bạn đang quan sát thì chắc chắn nó sẽ ăn đòn!).

Tuy nhiên, giới địa lý học cũng đầy rẫy những cuộc tranh cãi "nhiễu sự". Ví dụ như việc phân chia 5 đại dương, một số nhà địa lý lắm chuyện khẳng định rằng Nam Dương (Southern Ocean) thực chất chẳng tồn tại, nó chỉ là một phần của các đại dương khác mà thôi. Thật là phiền phức!

3. Chuyến thám hiểm lịch sử xuống rãnh Marianas (1960)

Hãy quay ngược thời gian về buổi sáng ngày 23/1/1960 để chứng kiến một hành trình điên rồ. Hai nhà khoa học Jacques Piccard và Don Walsh đã chui vào con tàu lặn Trieste – một chiếc tàu ngầm mini bằng thép chật chội chỉ vừa đủ cho hai người ngồi – để thực hiện nhiệm vụ lặn xuống đáy vực Challenger thuộc rãnh Marianas.

Đây là nơi sâu nhất thế giới (khoảng 11km). Ở độ sâu này, áp lực nước khủng khiếp đến mức tương đương với việc có 20 con voi đang đè lên đầu bạn, hoặc giống như sức nặng của cả một chiếc xe tải đang nén chặt lên đầu ngón tay bạn vậy! Oái!

Giữa không gian tối tăm và im lặng rợn người, khi tàu xuống đến độ sâu khoảng 9.000m, thình lình một tiếng động kinh hoàng vang lên: “RAAẮCC!”. Một chiếc cửa kính ngoài đã vỡ tan dưới áp suất cực lớn. “Cái quái gì thế?” – Piccard lo lắng thốt lên. Thế nhưng, thật kỳ diệu là con tàu vẫn đứng vững. Khi chạm tới đáy bùn sau gần 5 giờ căng thẳng, họ đã làm "tẽn tò" toàn bộ giới khoa học khi phát hiện ra sự sống ở nơi tưởng chừng không có oxy: một con cá bơn dẹt lét, trắng bệch như ma và một sinh vật nhỏ màu hồng trông giống như tôm.

Trong cái lạnh thấu xương dưới đáy vực, hai người anh hùng đã dành 20 phút để… nhai kẹo sô-cô-la lấy sức trước khi bắt đầu hành trình nổi lên mặt nước.

4. Những bí mật “mặn chát” của biển cả

Đừng tin lời thầy giáo địa lý nếu thầy nói biển chỉ có màu xanh! Thực tế, biển là một "tắc kè hoa" chính hiệu:

• Biển có màu xanh lục là do chứa đầy tảo – nguồn thức ăn dồi dào cho các sinh vật biển.
• Bạch Hải trắng xóa vì bị bao phủ bởi băng tuyết lạnh tê tái.
• Biển Đỏ (Hồng Hải) đôi khi chuyển màu đỏ nhạt do sự bùng nổ của các loài thực vật nhỏ màu đỏ.

Đại dương không chỉ rộng mà còn cực kỳ nặng. Toàn bộ lượng nước biển trên hành tinh này nặng tới 1,2 tỷ tỷ tấn (1.200.000.000.000.000.000 tấn)! Còn về độ mặn? Muối đến từ các vụ phun trào núi lửa dưới biển, từ nước mưa và phần lớn là từ đất đá trên đất liền bị sông ngòi cuốn ra. Lượng muối này nhiều đến mức đủ để bao phủ toàn bộ Trái đất một lớp dày tới 150m!

Nếu muốn tự mình trải nghiệm cái vị "mặn đắng mặn cay" này, hãy thử thí nghiệm "Tự làm Biển Đỏ": Cho 4 thìa muối vào 1 lít nước, khuấy tan, thêm vài giọt phẩm màu đỏ và thử hớp một ngụm nhỏ. Bạn sẽ thấy nước biển thực sự "khó thương" đến mức nào!

5. Địa hình đáy biển: Những “gã khổng lồ” ẩn mình

Nhiều người lầm tưởng đáy biển phẳng lì và toàn cát, nhưng sự thật thì "ghê gớm" hơn nhiều. Dưới làn nước sâu là những ngọn núi cao hơn cả Everest và những "vết nứt" chết người.

• Đỉnh Everest (8.848m) thực chất vẫn thua xa Mauna Kea ở Thái Bình Dương. Ngọn núi này cao tới 10.203m nếu đo từ đáy biển!
• Dãy núi dài nhất thế giới chính là Sống núi Đại Tây Dương, kéo dài 11.000km. Thực chất đây là một “rạn nứt” khổng lồ nơi Trái đất đang tự xé toạc chính mình.

Chính vì sự “rạn nứt” này mà Đại Tây Dương đang bành trướng rộng ra khoảng 4cm mỗi năm. Thật khó tin khi mặt đất dưới chân chúng ta đang trôi dạt như thế!

6. Từ huyền thoại Hy Lạp đến “Bảy đầu biển”

Tên gọi của các vùng biển cũng chứa đựng những câu chuyện đầy kịch tính và bi thảm. Biển Aegean được đặt theo tên vua Aegeus của thành Athens. Chuyện kể rằng, trước khi lên đường diệt quái vật Minotaur, chàng Theseus đã hứa với cha sẽ đổi cánh buồm từ đen sang trắng nếu chiến thắng trở về.

“Bố cứ yên tâm,” Theseus nói, “Hẹn gặp lại bố nhé.”

Thế nhưng, sau khi thắng trận và bỏ rơi nàng Ariadne xinh đẹp, thần Dionysus (người ái mộ Ariadne) đã nổi điên và giở phép thuật khiến Theseus quên béng lời hứa với cha. Vị vua già trông thấy cánh buồm đen tang tóc, tưởng con đã chết nên đã gieo mình xuống biển tự vẫn. Một sự đãng trí thật kinh khủng!

Người xưa cũng thường nhắc đến khái niệm "Bảy Biển" (như Biển Đỏ, Địa Trung Hải, Biển Đen…) vì với họ, con số 7 đã là quá nhiều. Tuy nhiên, thực tế ngày nay các nhà địa lý học đã đếm được đến tận 70 biển khác nhau đấy!

7. Tổng kết và Thông điệp từ Mecobooks

Sau hành trình lặn sâu đầy "kinh dị" này, đây là những gì bạn cần ghi nhớ:

• Chúng ta đang sống trên một hành tinh “Đại dương” nặng 1,2 tỷ tỷ tấn.
• Áp lực nước ở độ sâu 11km có thể nghiền nát bạn như 20 con voi, nhưng cá và tôm vẫn sống khỏe.
• Dưới đáy đại dương là những rạn nứt khổng lồ khiến các châu lục tách xa nhau mỗi năm.
• Lịch sử địa lý gắn liền với những lời nguyền của thần linh và những vụ “tẽn tò” của các nhà khoa học.

Địa lý không hề chán nếu bạn nhìn nó qua lăng kính của Mecobooks. Hãy tìm đọc trọn bộ “Horrible Geography” để thấy rằng thế giới này còn vô vàn điều “kinh khủng” và tuyệt vời đang chờ bạn khám phá!