Giữa Khu Rừng Thiêng: Hành Trình Tìm Về Cội Nguồn Và Sứ Mệnh Giữ Lửa Chiến Khu Đ

Có những vùng đất mà chỉ cần nhắc tên đã đủ khiến lòng người rung động bởi sự linh thiêng và trầm mặc của lịch sử. Chiến khu Đ chính là một “thánh địa” như thế – nơi mỗi tán cây già, mỗi dòng suối nhỏ đều mang trong mình hơi thở của những năm tháng gian lao mà anh dũng. Nằm trong “vũ trụ sách” đầy tâm huyết của Mecobooks, tác phẩm “Giữa khu rừng thiêng” không chỉ là một tập truyện ký, mà còn là nén tâm hương, là nhịp cầu nối liền quá khứ rực lửa với thực tại xanh ngát. Qua từng trang sách, chúng ta không chỉ thấy lại bóng dáng của những người lính năm xưa mà còn cảm nhận được dòng chảy của lòng biết ơn đang cuộn trào trong huyết quản những người giữ rừng hôm nay.

1. Chiến khu Đ – Mảnh đất “Mẹ” và những ký ức hành quân kỳ vĩ

Lịch sử cách mạng Việt Nam được viết nên bởi những cuộc hành quân kỳ vĩ, âm thầm mà kiên trung. Trong ký ức của 28 người con miền Nam – những sĩ quan trẻ đầu tiên vượt Trường Sơn trở về năm ấy – giây phút đặt chân tới Mã Đà là khoảnh khắc chạm vào lòng Đất Mẹ. Họ mang theo trên vai không chỉ là hành trang 30kg, mà còn là vàng và vũ khí từ miền Bắc chi viện cho tiền tuyến. Khi nhìn thấy dòng sông Đồng Nai, 28 anh em đã òa khóc, họ quỳ xuống hất nước lên người cho đẫm ướt tình yêu quê hương, vốc từng ngụm nước ngọt lành như uống trọn linh hồn của đất nước.

Hành trình ấy được sưởi ấm bằng lời dặn dò của Bác Hồ trong cái lạnh thấu da của vùng núi Hòa Bình: “Nhất định một ngày, Bác sẽ vô thăm miền Nam”. Đó còn là sự tiếp nối của chữ “Tình” cao cả từ những người anh lớn: “anh Ba” Lê Duẩn nhường từng lon gạo trắng cho chiến sĩ, hay “anh Sáu” Lê Đức Thọ nhường bát cơm nóng cho đồng đội giữa rừng sâu Chiến khu Đ. Sự nhất quán trong lý tưởng của người lính chính là cội rễ của mọi chiến thắng.

Xúc động hơn cả là hình ảnh anh Sáu Thượng (Nguyên Bí thư Tỉnh ủy Tây Ninh, người con của đất Đức Hòa, Long An thuộc Sư đoàn 338). Dù mang trong lồng ngực mảnh đạn tai quái của giặc Pháp không thể gắp ra, anh vẫn kiên cường vượt núi bằng đôi chân trần rướm máu, vượt qua những cơn đau ói ra máu đỏ nọc để về với quê hương. Giữa cái đói quay quắt tại Phước Long, anh đã nhường củ sâm duy nhất – món quà quý giá của Trung ương – cho đồng đội đang lâm bệnh. Đó không chỉ là củ sâm, đó là sự sống và tình đồng chí sắt son giữa đại ngàn.

2. Những “Chiến binh” giữ rừng giữa thời bình: Câu chuyện của vợ chồng thương binh Hồng Tươi

Nếu những trang sử của anh Sáu Thượng được viết bằng máu trên lối mòn Trường Sơn, thì những trang sử của vợ chồng bà Nguyễn Thị Hồng Tươi và ông Phạm Công Trường lại đang được viết bằng màu xanh của hy vọng giữa thời bình. Tại Tiểu khu 379 Mã Đà, Công ty B.58 của họ đang quản lý và bảo vệ nghiêm ngặt 512 héc-ta rừng nguyên sinh. Triết lý “Rừng che bộ đội, rừng vây quân thù” năm xưa nay đã chuyển hóa thành tâm nguyện “Uống nước nhớ nguồn” thiêng liêng.

Để bảo vệ “lá phổi xanh” này, những người lính già đã phải đối mặt với một cuộc chiến mới không kém phần khốc liệt:

• Chống lại lâm tặc hung hãn; nhiều bảo vệ là cựu chiến binh và con em gia đình chính sách đã bị đánh trọng thương, thậm chí bị đe dọa tính mạng nhưng vẫn kiên quyết không rời trận địa.
• Quyết liệt từ chối những lời mua chuộc bằng tiền tỷ để không “xẻ thịt” rừng già, giữ cho rừng còn nguyên vẹn không mất một thân cây suốt hơn 10 năm qua.
• Gia đình bà Tươi đã tự bỏ kinh phí cá nhân hơn 1 tỷ đồng mỗi năm để chi trả lương cho 30 bảo vệ, đảm bảo canh gác 24/24 giờ giữa điều kiện “bốn không”: không nhà, không điện, không nước, không ti vi.

Bà Hồng Tươi tâm niệm: Giữ rừng là giữ gìn di tích lịch sử, nơi hài cốt đồng đội vẫn còn nằm lại trong lòng đất lạnh, để thế hệ sau hiểu về giá trị của cội nguồn.

3. Di sản xanh Mã Đà: Nơi rừng già kể chuyện lịch sử

Khu rừng Mã Đà dưới sự chăm sóc của những người lính già đã trở thành một “bảo tàng sống” hùng vĩ. Với niềm tôn thờ dành cho thiên nhiên, họ đã gìn giữ được những con số ấn tượng:

• 54 cây cổ thụ thuộc 13 loài đã được công nhận là Cây Di sản Việt Nam, nổi bật là quần thể 35 cây Kơ-nia linh thiêng – loài cây mang biểu tượng của sức sống đại ngàn.
• Những rặng gỗ quý như Lim, Bằng lăng, Chò, Gõ mật vươn cao kiêu hãnh từ 20 đến 50 mét, với đường kính thân lớn đến mức 5-6 người ôm không xuể.

Vượt lên trên giá trị sinh học, đây chính là “Địa chỉ đỏ” thiêng liêng, nơi từng là trụ sở Bộ Tư lệnh miền Đông Nam Bộ, in dấu chân hoạt động của cố Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh và nhiều nhà cách mạng lão thành. Dưới những tán cây di sản này, hồn thiêng sông núi như vẫn đang hòa quyện vào từng hơi thở của rừng già.

4. Chữ “Tình” của người lính: Từ giữ rừng đến sưởi ấm đồng đội

Phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” trong vợ chồng bà Hồng Tươi không chỉ dừng lại ở việc giữ rừng mà còn tỏa sáng qua những nghĩa cử nhân ái, biến những con số khô khan thành hơi ấm tình người:

• Đóng góp hơn 11 tỷ đồng cho các hoạt động từ thiện và an sinh xã hội (giai đoạn 2019-2020).
• Xây tặng nhiều căn nhà nghĩa tình, trong đó riêng gia đình bà tặng 3 căn (trên tổng số 7 căn của Hội) để sưởi ấm những đồng đội có hoàn cảnh khó khăn.
• Ủng hộ 20 tấn gạo và 18.000 khẩu trang trong những ngày đại dịch Covid-19 cam go nhất.
• Đóng góp 200 triệu đồng thực hiện chương trình “thắp sáng biên cương” tại đồn biên phòng Đắk Ka và Tân Thành; gửi 5 tỷ đồng vào Ngân hàng Chính sách xã hội hỗ trợ cựu chiến binh vay vốn sản xuất.

Chữ “Tình” ấy còn được minh chứng qua lối sống của ông Sáu Phong (Nguyên Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết). Bí danh của ông bắt nguồn từ sự gắn kết tình cảm (ông thứ 7, vợ thứ 5, cộng lại chia đôi thành Sáu). Rời chính trường, ông về quê nhà Phú An, sống giản dị trong căn nhà nhỏ, tự tay trồng rau và nuôi chim yến mang lại thu nhập 20 triệu mỗi tháng. Hình ảnh vị nguyên thủ quốc gia ung dung tự tay múc từng chén canh tiếp đãi đồng đội là biểu tượng đẹp đẽ nhất cho sự khiêm cung và nghĩa tình đồng chí bền chặt.

5. Lời kết: Thông điệp từ Mecobooks – Đọc để biết ơn, hành động để giữ gìn

Cuốn sách “Giữa khu rừng thiêng” của Mecobooks không đơn thuần là những trang giấy, mà là nơi lưu giữ hồn thiêng sông núi và những giá trị nhân văn cao cả. Qua câu chuyện về anh Sáu Thượng, vợ chồng bà Hồng Tươi hay nụ cười đôn hậu của ông Sáu Phong, chúng ta hiểu rằng hòa bình và màu xanh của rừng hôm nay được đánh đổi bằng máu, nước mắt và cả sự tận hiến thầm lặng giữa thời bình.

Mecobooks kêu gọi các độc giả trẻ hãy tìm đọc để thấu hiểu và tự hỏi: Chúng ta sẽ làm gì để xứng đáng với di sản ấy? Chiến khu Đ vẫn đang sống, mạnh mẽ và kiêu hãnh như những cây Kơ-nia đại thụ, nhưng sức sống ấy cần được tiếp nối bằng hành động bảo tồn của mỗi chúng ta. Rừng vẫn xanh, và lửa chiến khu vẫn mãi rực cháy trong tim những người biết yêu và trân trọng lịch sử dân tộc.