Cuộc Săn Cừu Hoang: Hành Trình Tìm Lại Những Mảnh Ghép Đã Mất Trong “Vũ Trụ” Murakami

1. Lời dẫn: Chạm ngõ thế giới của sự hững hờ

Lạc bước vào Nhật Bản những năm 80 qua lăng kính của Haruki Murakami, độc giả sẽ lập tức bị bủa vây bởi một bầu không khí uể oải và hững hờ đặc trưng. Ở đó, chúng ta gặp gỡ một nhân vật chính không tên, vừa ly dị vợ, đang lờ đờ đi qua những ngày tháng bằng một công việc kiếm ra nhiều tiền nhưng lại vô cùng nhàm chán. Hắn thông minh, nhưng thực tại rệu rã quanh hắn lại chẳng có lấy một điều gì đủ kích thích để hắn phải bận tâm nghĩ suy.

Đọc tiểu thuyết của Murakami, đặc biệt là Cuộc săn cừu hoang, giống như việc ta đang "mơ một giấc thật sâu". Đó là một loại hư cấu được xây dựng tỉ mỉ trên nền móng của thế giới thực, nơi những chi tiết đời thường nhất cũng có thể nhuốm màu huyền ảo. Để rồi khi tỉnh lại và tiếp tục sống đời mình, sự vương vấn về những mảnh đời lạc lõng ấy vẫn mãi khôn nguôi trong tim. Bài viết này là một phần trong hành trình khám phá tri thức tại "Mecobooks – Vũ trụ sách", nơi chúng ta cùng tìm lại những mảnh ghép đã mất trong thế giới sương mù của Murakami.

2. Đọc sách như gặm ngô và những buổi picnic nhuốm màu tàn úa

Tác phẩm mở đầu bằng một khúc dạo đầu thê lương: cái chết của một cô gái từ quá khứ. Điều ám ảnh nhất không phải là sự ra đi của nàng, mà là việc nhân vật chính nhận ra mình hoàn toàn không tài nào nhớ nổi tên nàng. Với hắn, "tên" của nàng đã bị thay thế bằng một định danh tàn nhẫn: "Con nhỏ ngày xưa sẵn sàng lên giường với bất cứ thằng nào". Một mảnh ghép định dạng đã bị thời gian bóc mất.

Nàng hiện lên trong ký ức với đôi tay gầy guộc, cặp kính cận trông như cái niềng răng và một thói quen đọc sách kỳ lạ: nghiến ngấu mọi thứ từ Mickey Spillane đến Kenzaburo Oe "như người ta gặm ngô". Với nàng, việc ngủ với một ai đó không phải là sự buông thả, mà là cách để "nhận thức thế giới của mình". Nàng từng để lại một lời tiên tri đầy triết lý và u uất: "Em sẽ sống cho đến năm hai mươi lăm tuổi rồi chết". Và thực tế, nàng qua đời ở tuổi hai mươi sáu, như một sự trêu ngươi của định mệnh.

Ký ức ấy gắn liền với những "Picnic chiều thứ Tư" – nơi thời gian như ngừng đọng giữa:

• Âm nhạc: Tiếng nhạc Rock từ chương trình FEN mở hết cỡ, từ The Doors, The Stones đến Deep Purple, The Moody Blues.
• Không gian: Những quán cà phê nhạc Rock nặng với thứ cà phê dở tệ, nơi tấm màn kịch của thập kỷ sáu mươi đang rệu rã buông xuống.
• Cảm giác: Sự tàn úa của mùa thu khiến mọi thứ nhạt phai, gieo vào lòng người trẻ tuổi một nỗi cô đơn lan tỏa ngay cả khi đang ở bên nhau.

3. “Mười sáu bước chân” và thực tại của sự stripping-away

Tám năm sau, thực tại của nhân vật chính là một căn hộ trống rỗng sau cuộc ly hôn. Murakami khắc họa sự lạc lối bằng nghi thức "mười sáu bước chân" – một thứ kỷ luật tự giác vô nghĩa mà nhân vật chính tự rèn luyện để chứng minh mình vẫn làm chủ được bản thân trong cơn say. Hắn tự phong mình là "Kẻ Say Phong Nhã Nhất", nhưng thực chất, mười sáu bước chân ấy chỉ là một cái vỏ rỗng để che giấu sự thiếu hụt hướng đi hoàn toàn trong cuộc sống.

Trong căn bếp vắng lặng, cuộc đối thoại cuối cùng với người vợ cũ đã để lại một ẩn dụ về chiếc đồng hồ cát đầy sức gợi:

“Ở anh có một cái gì đó đặc biệt. Giá thử như có một cái đồng hồ cát: cát chảy sắp hết. Anh là người sẽ quay ngược lại cái đồng hồ đó để cát chảy lại.”

Lời nhận xét ấy chỉ ra rằng nhân vật chính đang bị kẹt trong một vòng lặp vĩnh cửu. Khi người vợ dọn đi, hắn bước vào "tháng của những số không" – một sự khởi tạo của những thờ ơ. Ngôi nhà không còn mùi đàn bà, không còn dấu vân tay, không còn chiếc váy ngủ choàng hờ trên ghế. Sự biến mất này không chỉ là sự vắng mặt của đồ vật, mà là một quá trình tước đoạt danh tính (stripping away identity), khiến hắn trở nên trong suốt giữa thực tại.

4. Tại sao Cuộc Săn Cừu Hoang lại là một kiệt tác độc bản?

Cuộc săn cừu hoang (dịch giả Minh Hạnh, do Nhã Nam và NXB Hội Nhà Văn phát hành) là điểm giao thoa hoàn hảo giữa tiểu thuyết trinh thám và những suy tưởng siêu hình. Đây là tác phẩm khẳng định vị thế độc tôn của Murakami không chỉ ở Nhật Bản mà còn trên toàn thế giới.

| Chuyên gia/Tổ chức | Nhận định về tác phẩm |
| :— | :— |
| Frederick Barthelme | "Lôi cuốn tuyệt vời, đôi lúc dí dỏm, phát lạnh, tinh quái, thậm chí điên rồ." |
| Library Journal | "Một cách nhìn thức thời bất thường và đầy bất kính về kinh tế xã hội đương đại Nhật." |
| Publishers Weekly | "Sự kết hợp giữa giả trinh thám, suy đoán siêu hình và một cuộc săn tìm bất khả… một tài năng hoàn toàn độc đáo." |

Tại Việt Nam, thế giới của Murakami đã trở thành một phần tâm hồn của nhiều thế hệ độc giả qua các tác phẩm tiêu biểu như: Rừng Na Uy, Biên niên ký Chim vặn dây cót, Phía Nam biên giới phía Tây mặt trời, Kafka bên bờ biển, Người tình Sputnik…

5. Kết luận và Takeaways cho độc giả Mecobooks

Cuộc săn cừu hoang không hứa hẹn một cái kết viên mãn, nó chỉ mang lại sự tỉnh táo đầy đau đớn: "Những gì đã qua là qua luôn". Cuộc sống là quá trình chúng ta học cách chấp nhận những tấm ảnh bị bóc mất khỏi cuốn album cuộc đời mình.

Dưới đây là 3 takeaways chính dành cho độc giả của Mecobooks:

1. Chấp nhận sự cô đơn như một bản chất tất yếu: Nỗi cô đơn không phải là kẻ thù, mà là tấm gương phản chiếu thực tại rõ ràng nhất khi mọi phù phiếm bị tước bỏ.
2. Đọc sách để "nhận thức thế giới": Đừng chỉ đọc để lấy thông tin, hãy đọc để định vị bản thân và thấu cảm những ngõ cụt của tâm hồn, như cách cô gái vô danh trong truyện đã làm.
3. Dấn thân vào "cuộc săn tìm bất khả": Murakami dạy chúng ta rằng thực tại và hoang đường luôn đan xen. Đôi khi, việc đi tìm một "con cừu" không tưởng lại chính là cách duy nhất để ta đối diện với những đổ vỡ rất thật trong lòng.

Hãy ghé thăm Mecobooks để cùng khám phá thêm những đầu sách sâu sắc của Haruki Murakami và tìm thấy những mảnh ghép tri thức cho riêng mình trong vũ trụ sách rộng lớn.